Priorytety naukowe mają na celu zapewnienie Konferencja staje się punktem zwrotnym w zakresie zrównoważonego rozwoju oceanów, opartym na najlepszej dostępnej wiedzy i zobowiązanym do pilnych, zbiorowych działań.
Ocean przechodzi szybkie i głębokie zmiany spowodowane łącznym wpływem wielu nacisków, takich jak zmiana klimatu, zanieczyszczenie i nadmierna eksploatacja. Te czynniki stresogenne osłabiają ekosystemy morskie, zakłócając ich zdolność do podtrzymywania życia i regulowania klimatu oraz zagrażają dobrostanowi społeczności na całym świecie.
UNOC-3 oferuje rządom, naukowcom i społeczeństwu obywatelskiemu kluczową okazję do podjęcia skoordynowanych działań opartych na dowodach naukowych, które zapobiegną dalszym szkodom i wspomogą odporniejszą i zrównoważoną przyszłość oceanów.
Umieszczenie światowego oceanu w centrum agendy zrównoważonego rozwoju nie tylko będzie konieczne, ale także będzie najbardziej strategiczną inwestycją dla naszej przyszłości. ISC jest gotowa do współpracy z rządami i innymi interesariuszami zaangażowanymi w UNOC-3 i w realizację agendy działań UNOC.
Kluczowym rezultatem UNOC-3 będzie przyjęcie Deklaracji Politycznej, której celem jest stworzenie jasnych ram dla wzmocnienia globalnych wysiłków na rzecz ochrony zdrowia oceanów. Aby zapewnić, że Deklaracja odzwierciedla najnowszą wiedzę naukową, Grupa ekspertów ds. oceanów ISC zidentyfikował priorytety oparte na nauce, które mają służyć negocjacjom i wspierać skoordynowane działania uwzględniające skalę i pilność wyzwań stojących przed oceanem.
Grupa ekspertów zgromadziła różnorodne obszary geograficzne i wiedzę specjalistyczną, od nauk morskich po ekonomię oceanów, naukę o klimacie, planowanie urbanistyczne i zrównoważony rozwój. W wyniku tej szerokiej współpracy naukowej ISC publikuje ten ogólny briefing na temat priorytetów opartych na nauce dla UNOC-3: Ocean w punkcie krytycznym: priorytety oparte na nauce dla UNOC-3.
Ocean w punkcie krytycznym: priorytety oparte na nauce dla UNOC-3
© Międzynarodowa Rada Naukowa, 2025.
Przekaz naukowców jest głośny i jasny: Oceany zbliżają się do krytycznych punktów krytycznych, a nauka musi odegrać kluczową rolę w kształtowaniu skutecznych i skoordynowanych reakcji.
Naukowcy określili pięć priorytetów naukowych dla UNOC-3:
Priorytet 1: Zajęcie się degradacją oceanów i rosnącymi czynnikami stresującymi środowisko
Oceany przechodzą bezprecedensowe zakłócenia z powodu eskalacji zmian klimatycznych, zanieczyszczeń i nadmiernej eksploatacji. Te złożone czynniki stresogenne popychają ekosystemy morskie w kierunku załamania, co może mieć nieodwracalne konsekwencje dla życia na Ziemi.
Konferencja Oceaniczna ONZ w 2025 r. musi doprowadzić do opartych na dowodach naukowych i zorientowanych na działania zbiorowych zobowiązań mających na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych (GHG), zmniejszenie lokalnej presji i ochronę ekosystemów morskich, zanim osiągniemy nieodwracalne punkty krytyczne.
Priorytet 2: Wzmocnienie zarządzania oceanami
Obecne rozdrobnione i nieskuteczne zarządzanie oceanami zawodzi zarówno ludzi, jak i naturę. Nauka musi informować o zintegrowanym, ekosystemowym zarządzaniu, które zwiększa odporność ekosystemów morskich na złożone czynniki stresogenne, w tym nadmierną eksploatację, ocieplenie oceanów, zakwaszenie i zanieczyszczenie, i zapobiega dalszej degradacji środowiska.
Konferencja Oceaniczna ONZ 2025 musi przyjąć zobowiązania dotyczące promowania transformacyjnego, skoordynowanego podejścia do zarządzania oceanami, wzmocnienia ram prawnych, opracowania i egzekwowania polityk oceanicznych opartych na dowodach naukowych, dostosowania krótkoterminowych zachęt ekonomicznych i politycznych do długoterminowych celów ochrony oceanów oraz wzmocnienia ochrony środowiska morskiego w celu zapobiegania nieodwracalnym stratom i wspierania adaptacji.
Priorytet 3: Wzmocnienie nauki o oceanach i ich monitorowania
Wzmocnienie nauki o oceanie i monitoringu jest niezbędne do podejmowania świadomych decyzji. Podejście oparte na nauce do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju oceanów wymaga zwiększonych inwestycji w długoterminowe systemy obserwacji oceanów, naukę i technologię oceaniczną oraz udostępnianie danych w celu kierowania świadomymi politykami i zrównoważonymi rozwiązaniami.
Konferencja Oceaniczna ONZ 2025 musi orędować za silniejszymi globalnymi możliwościami naukowymi w zakresie oceanów, aby lepiej zrozumieć, chronić i przywracać oceany oraz wspierać podejmowanie decyzji opartych na dowodach. Musi nadać priorytet budowaniu potencjału, zwłaszcza na Globalnym Południu, i wzmocnić solidne, długoterminowe gromadzenie danych, aby poprawić odporność na trwające zmiany środowiskowe.
Priorytet 4: Wspieranie wrażliwych społeczności przybrzeżnych
Społeczności przybrzeżne, zwłaszcza w małych rozwijających się państwach wyspiarskich (SIDS), stają w obliczu narastających zagrożeń wynikających ze wzrostu poziomu mórz, ekstremalnych zjawisk pogodowych i załamania się ekosystemów. Coraz częstsze katastrofy związane z oceanami zwiększają koszty społeczno-ekonomiczne, ujawniając podatność powiązanych ze sobą systemów gospodarczych i społecznych oraz stwarzając coraz większe zagrożenie dla zrównoważonego rozwoju.
Konferencja Oceaniczna ONZ w 2025 r. powinna wzywać do większych zobowiązań i inwestycji w odporność wybrzeży, ulepszonych systemów wczesnego ostrzegania i finansowania adaptacji do zmian klimatu, aby zapewnić dotarcie wsparcia do najbardziej narażonych społeczności.
Priorytet 5: Mobilizacja zasobów finansowych na rzecz zrównoważonego rozwoju oceanów
Osiągnięcie długoterminowego zdrowia i odporności oceanów wymaga pilnego zwiększenia zobowiązań finansowych i wzmocnionej współpracy międzynarodowej. Bez odpowiedniego i stałego finansowania, ochrony, adaptacji i zrównoważonego zarządzania oceanami – wysiłki nie będą wystarczające do sprostania rosnącym wyzwaniom oceanicznym, szczególnie w regionach narażonych na zagrożenia.
Konferencja Oceaniczna ONZ 2025 musi zabezpieczyć zobowiązania finansowe sektora publicznego i prywatnego, zacieśnić współpracę międzynarodową i zniwelować luki finansowe poprzez mobilizację nowych źródeł inwestycji.
Aby zapewnić zrównoważoną przyszłość zarówno ludziom, jak i reszcie natury, ocean – jako kluczowa część funkcjonowania systemu Ziemi – będzie musiał zostać rozpoznany, doceniony, wykorzystany i zarządzany z uwzględnieniem całych ekosystemów, gdzie wszystkie części i użytkownicy są rozpatrywani łącznie. Będzie to wymagało transformacji sposobu, w jaki cenimy całe życie oceaniczne oraz sposobu, w jaki wchodzimy w interakcje z zasobami oceanicznymi i je wykorzystujemy.
Międzynarodowa Rada Naukowa (ISC) jest aktywnie przyczyniając się do trzeciej Konferencji Oceanicznej Organizacji Narodów Zjednoczonych 2025 (UNOC-3), której współprzewodniczą Francja i Kostaryka, a która odbędzie się w Nicei w dniach 9–13 czerwca 2025 r. Poprzez swoją grupę ekspertów ds. oceanów i rozległe sieci naukowe ISC zapewnia, że rozwiązania oparte na dowodach i interdyscyplinarne spostrzeżenia kształtują wyniki konferencji.
W miarę jak dowiadujemy się więcej o oceanie, uświadamiamy sobie nie tylko kluczową rolę dobrze funkcjonującego oceanu w zapewnianiu zrównoważonej żywności i energii rosnącej populacji, ale także odkrywamy ogromną zmienność życia. Przyszłość, której wszyscy pragniemy, zależy od utrzymania zdrowego oceanu.
Te oparte na nauce priorytety UNOC-3 stały się podstawą działań grupy ekspertów ds. oceanów ISC pisemne uwagi do projektu zerowego Deklaracji Politycznej. Niniejsza analiza ma na celu wzmocnienie Deklaracji poprzez włączenie wielodyscyplinarnych naukowych spostrzeżeń, wzywając do bardziej zintegrowanego, opartego na dowodach i równości podejścia do ochrony oceanów, ich użytkowania i zrównoważonego zarządzania.
Brak działania teraz grozi nieodwracalnymi zmianami w oceanie, zagrażając zdrowiu i przyszłości oceanu, a także życiu ludzi i ludzi. Poprzez integrację tych naukowych spostrzeżeń UNOC-3 może – i musi – służyć jako punkt zwrotny, zmieniając naszą trajektorię z dalszej degradacji oceanów na przyszłość zakorzenioną w zrównoważonym rozwoju oceanów.
Zdjęcie zrobione przez drut on Freepik.
Dowiedz się więcej o globalnej nauce dla dekady oceanów: 2021-2030 
Dowiedz się więcej o otwarciu nowego funduszu badawczego mającego na celu rozwiązanie kryzysu odpadowego w regionie Azji i Pacyfiku 
Dowiedz się więcej o tym, że Norwegia będzie gospodarzem piątego biura koordynacyjnego Międzynarodowego Roku Polarnego we współpracy z Republiką Korei i Chile Przeczytaj więcej o tym, co Dzień Nauki 2026 ujawnił na temat kolejnego rozdziału polityki naukowej 
